SOZAiT:
portal organizacji pozarządowej

Nowa Huta
autor Janina Gładysz

to pierwsze zbudowane z powojennej Polsce miasto, które później zostało włączone do Krakowa, jako jego dzielnica. Decyzja o budowie huty stali zapadła 22 lutego 1949 roku w Warszawie. Miała ona podłoże nie tylko ekonomiczne, ale i polityczne. Pobudki ekonomiczne leżały w idei tzw. planu sześcioletniego (1950-1955), który zakładał, że warunkiem „budowy podstaw socjalizmu” jest przede wszystkim gwałtowne uprzemysłowienie kraju. Rozwijano więc hutnictwo i przemysł maszynowy, które z kolei umożliwiały rozwój przemysłu zbrojeniowego, niezbędnego w przypadku wybuchu wojny. Płaska, nadwiœlańska dolina na wschód od Krakowa nadawała się znakomicie na ten cel. Budowa zaczęła się 23 marca 1949 roku, na terenie podkrakowskiej wsi Mogiła. Tam zaczęto budować kombinat oraz osiedla mieszkalne. Budować tu ze względów praktycznych, takich jak dobry teren, dostęp do wody i złóż mineralnych, jak i ze względów politycznych. Huta koło Krakowa miała zagłuszyć opozycyjny charakter tego miasta. Nadano jej imię Włodzimierza Lenina. Przez wiele lat huta rozwijała się, budowano coraz to nowsze osiedla dla robotników i nie tylko. O Nowej Hucie głoœno było w całym kraju. Bez budowy tej huty na pewno okoliczne osiedla nie byłyby tak liczne i duże, jak teraz. Strajk zwišzkowców z Huty przyczynił się do zmian ustrojowych w naszym państwie i do powstania III Rzeczypospolitej. W 1990 r. Pomnik Lenina stojšcy w Nowej Hucie zburzono, a hutę nazwano imieniem Tadeusza Sendzimira. Teraz huta działa dalej. Już nie jest tak znana jak kiedyœ. Nowa Huta zdjęcie czarnobiałe
Płaska, nadwiślańska dolina na wschód od Krakowa nadawała się znakomicie na ten cel. Budowa zaczęła się 23 marca 1949 roku, na terenie podkrakowskiej wsi Mogiła. Tam zaczęto budować kombinat oraz osiedla mieszkalne. Budować tu ze względów praktycznych, takich jak dobry teren, dostęp do wody i złóż mineralnych, jak i ze względów politycznych. Huta koło Krakowa miała zagłuszyć opozycyjny charakter tego miasta. Nadano jej imię Włodzimierza Lenina. Przez wiele lat huta rozwijała się, budowano coraz to nowsze osiedla dla robotników i nie tylko. O Nowej Hucie głośno było w całym kraju. Bez budowy tej huty na pewno okoliczne osiedla nie byłyby tak liczne i duże, jak teraz. Strajk związkowców z Huty przyczynił się do zmian ustrojowych w naszym państwie i do powstania III Rzeczypospolitej. W 1990 r. Pomnik Lenina stojący w Nowej Hucie zburzono, a hutę nazwano imieniem Tadeusza Sendzimira. Teraz huta działa dalej. Już nie jest tak znana jak kiedyś.
W jej skład wchodzą m. in. następujące wydziały:
1.zakłady materiałów ogniotrwałych,
2.wielkie piece,
3.stalownie konwertowo-tlenowe i martenowskie,
4.walcownia -slabing,
5.walcownia gorących blach, zimnych blach, profili drobnych, blach karoseryjnych i transformatorowych,
6.wydział rur zgrzewnych,
7.ocynkownie,
8.aglomerownie,
9.koksownie,
10.cementownie.
Osiedla w dzielnicy rozrastają się coraz bardziej, nie są już one robotniczymi osiedlami. Buduje się coraz nowsze bloki, dokonuje się coraz to kolejnych modernizacji. Wszędzie pełno jest zieleni. Okolica pięknieje z dnia na dzień. Mało kto z młodego pokolenia wie, skąd w ogóle wzięła się ta część Krakowa i czemu zawdzięcza swoją nazwę.

Nowa Huta została wpisana do rejestru Ochrony Zabytków Krakowa

Nowa Huta - to pierwsze zbudowane w Polsce powojennej miasto zaczęło powstawać w 1949 i zostało potem włączone do Krakowa jako jego dzielnica.. W Nowej Hucie powstały poza mieszkaniami także inne obiekty dla zaspokojenia potrzeb mieszkańców: sieć przychodni lekarskich, szpitale, kina, sklepy, pracownie, restauracje, kawiarnie, urządzenia sportowe., Teatr Ludowy, szkoły, biblioteki, świetlice, NCK z bardzo szerokim i interesującym programem i inne. Mieszkańcy Nowej Huty to ludzie niemal ze wszystkich regionów Polski, którzy przybyli tu budować nowe miasto i Kombinat Metalurgiczny. Masowy napływ ludności o różnorodnych przyzwyczajeniach, standardach kulturowych i cywilizacyjnych przysparzał organizatorom życia miejskiego w Nowej Hucie wiele trudności jednak z czasem zostały one pokonane poprzez organizację życia kulturalnego w mieście.
W Nowej Hucie znajdujš się godne obejrzenia zabytki:
Branice - zespół dworski z przełomu XVIII i XIX wieku oraz późnorenesansowy lamus, będący pierwotnie zameczkiem obronnym;
Górka Kościelnicka - pochodzący z 1648 drewniany kościółek wraz z XIX wieczną drewnianą dzwonnicą i starym cmentarzem;
Kościelniki - pałac z 1697-1730 w XVIII wiecznym stylu ogrodzie ozdobionym fontanną, którą legenda wiąże z królem Stanisławem Augustem Poniatowskim - wracając w 1787 z Ukrainy do Krakowa król zatrzymał się w Kościelnikach i na jego cześć wzniesiono ponoć tę fontannę;
Krzesławice - stoi tu dworek, który pierwotnie należał do cystersów, potem do Hugona Kołłštaja i wreszcie do Jana Matejki;
Lubocza - rezerwat drewnianego budownictwa mieszkaniowego;
Łuczanowice - dwór zaprojektowany przez Tadeusza Stryjeńskiego ;
Mogiła - kopiec Wandy, Kościół i klasztor Cystersów oraz drewniany kościół św. Bartłomieja, przy ul. Wacława Sieroszewskiego znajduje się pamiątkowy kamień z napisem: "Wojciech Bogusławski, Krakowiacy i górale 1794 we wsi Mogiła";
Pleszów - kościół z 1799-1806, zespół dworski, park i cmentarz,
Ruszcza - stary XV wieczny kościół z gotyckim krucyfiksem i witrażem oraz pałac Popielów, niestety - podobnie jak park, bardzo zdewastowany; Wadów - Pałac i park.