SOZAiT:
portal organizacji pozarządowej

Historia materialna - autor Janina Gładysz

Od jakiegoś czasu dość ciekawym zjawiskiem w naszym kraju jest rekonstrukcja historyczna. W Polsce pojawiła się dość spora grupa ludzi „pasjonatów historii” zajmujących się odtwarzaniem „ żywej historii”. Tworzą oni zorganizowane grupy, które zajmują się odtwarzanie kultury materialnej z różnych okresów historycznych poczynając od starożytności przez średniowiecze aż po okres II wojny światowej.
Niewątpliwie największą popularnością cieszą się bractwami rycerskie osadzoną w realiach średniowiecza. Jest to do pewnego stopnia uzasadnione, gdyż właśnie od zainteresowania epoką średniowiecza zaczął się ten ruch w Polsce. Odtwarzanie materialnego wymiaru przeszłości w postaci strojów, uzbrojenia, rzemiosł, przedmiotów codziennego użytku i biżuterii zaczęło się w Wielkiej Brytanii w latach 60 – tych, w Polsce na lata 70-te, kiedy to została zorganizowana impreza na zamku w Gołubiu - Dobrzyniu. Na dobre jednak polski ruch rekonstrukcji historycznych narodził się na początku lat 90- tych. Pierwszym zarejestrowanym stowarzyszeniem było „Bractwo miecza i kuszy”, które na zaproszenie władz samorządowych zorganizowało w 1992 roku turniej upamiętniający bitwę pod Grunwaldem, dając w ten sposób początek imprezie organizowanej do dzisiaj przyciągając całą masę (turystów). Obecnie w sezonie letnim organizowane jest (…) turniejów.
Osobną kategorię stanowią grupy zajmujące się tańcem dawnym, nauką fechtunku dawną bronią białą oraz strzelaniem z łuku (kusza- typowa broń wieków średnich jest w naszym kraju zabroniona). Bez cienia przesady można powiedzieć, że ruch odtwórstwa historycznego w Polsce jest tworzony przez środowisko bardzo prężne i ciągle się rozwijające. Obserwując dyskusje na forach internetowych poświęconych rekonstrukcjom, możemy zauważyć jego duży potencjał, wielką liczbę pomysłów, które czekają na swoją realizację.
Niewątpliwie organizowanie Turniejów rycerskich wraz z całą oprawą historyczną jest jedną z głównych idei bractw rycerskich, lecz wraz z zdobytą wiedzą organizacje te zaczęły dbać o rekonstruowanie innych detali z życia codziennego średniowiecza. Zaczęto organizować Jarmarki średniowieczne, na których ożywiano dawne rzemiosła dając możliwość poznania bliżej widzowi techniki wytwarzania dawnych wyrobów, jak również możliwość zakupu ręcznie wytwarzanych pamiątek czy też skosztowania potraw sporządzonych wg dawnych przepisów.
Właśnie na takiej działalności ma się skoncentrować „Grupa Rekonstrukcji Historycznej Bytom”. Chcemy zająć się rekonstrukcją życia codziennego, które rozgrywało się w tym mieście na przestrzeni XIII-XIV wiek a wiadomo, iż miasto Bytom jest jednym z przebogatych w historię miast, czego dowodzi niedawno obchodzona 750-letnia rocznica lokacji miasta. Ponadto naszym celem będzie krzewienie wiedzy historycznej śląska i roli Bytomia, jaką odegrał, pogłębianie wiedzy o rycerstwie średniowiecznym oraz mieszczaństwie udział w turniejach oraz ich współorganizowanie i uatrakcyjnienie turystyczne naszego miasta i regionu. Mamy zamiar stworzyć własne warsztaty tańca, organizować pokazy walk oraz jarmark na rynku, który był kiedyś centrum ożywionego handlu miasta.
Polski ruch rekonstrukcji historycznych niewątpliwie ma przed sobą szerokie perspektywy rozwoju. Coraz więcej osób chce zajmować się historią, coraz łatwiej jest zdobyć potrzebną wiedzę i wyposażenie. Zmienia się także nastawienie społeczeństwa. O ile początkowo rekonstruktorzy przeszłości byli traktowani jako nieszkodliwi wariaci, to teraz w społeczeństwie rośnie zainteresowanie ich działalnością.
Na każdym z turniejów, jarmarków pojawia się coraz więcej widzów. Spełniają one rolę edukacyjną gdyż każdy widz mający możliwość zetknięcia z zrekonstruowanym elementem historii zabiera za sobą niesamowity bagaż wrażeń i doświadczeń. Historia staje się materialna. Nabiera barw i przestaje być tylko suchą podręcznikowa treścią. Uczestnicząc w tych imprezach każdy z nas może stać się jej elementem.